043 767 0690 / 0123 333 5789
This is an example of a HTML caption with a link.
Phòng cháy chữa cháy làng nghề kinh doanh, chế biến gỗ.
11/01/2016 15:24

Làng nghề kinh doanh, chế biến gỗ là nơi sản xuất rất nhiều các mặt hàng có giá trị phục vụ thị hiếu của khách hàng cả trong nước và quốc tế; giải quyết công ăn việc làm cho một lượng lớn người lao động…Trong các làng nghề kinh doanh, chế biến gỗ luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra cháy, nổ. Để đảm bảo an toàn PCCC, giảm thiếu số vụ cháy xảy ra thì cần có những giải pháp an toàn về PCCC cho các làng nghề này.

 
“PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY LÀNG NGHỀ KINH DOANH, CHẾ BIẾN GỖ”
 
Nghề mộc bắt đầu từ thế kỷ X dưới thời vua Đinh Tiên Hoàng, đến nay các làng nghề mộc đã có những bước tiến vượt bậc trong việc sản xuất, chế tạo các mặt hàng làm từ gỗ và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Đi kèm với đó là mở rộng quy mô hoạt động sản xuất, từ sản xuất thủ công sang ứng dụng máy móc, phương tiện kỹ thuật vào sản xuất, thay đổi từ hoạt động nhỏ lẻ sang tập trung. Tuy nhiên, đi kèm với sự thay đổi và phát triển đó là sự tồn tại những nguy hiểm về cháy, nổ luôn thường xuyên túc trực.
 
Trong năm 2015 (tính đến ngày 15/11/2015) , trên địa bàn thành phố Hà Nội xảy ra 159 vụ cháy, 02 vụ nổ làm 8 người chết, trên 30 người bị thương, tổng thiệt hại về tài sản khoảng 23 tỷ đồng. Trong đó có 17 vụ cháy nhà kho, xưởng sản xuất (trong đó có 03 vụ cháy các xưởng sản xuất gỗ chiếm 1,76% tổng số vụ cháy xảy ra). Nguyên nhân của các vụ cháy này chủ yếu là do chập điện (trong số các vụ cháy đó có 4 vụ cháy nghiêm trọng, làm 7 người chết).
 
Một số vụ cháy các cơ sở kinh doanh, chế biến gỗ điển hình: vụ cháy lúc 13h40 ngày 16/7/2015 tại Xưởng sản xuất gỗ 4,6,8 đường Thành Công thuộc làng nghề mộc xã Liên Hà, Đan Phượng, Hà Nội làm sụp đổ hoàn toàn 1000 m2 nhà xưởng cùng toàn bộ tài sản;
 
  
Vụ cháy thiêu rụi 3 xưởng sản xuất gỗ thuộc cụm công nghiệp xã Liên Hà
 
Vụ cháy xưởng gỗ Công ty TNHH Tuấn Dương và các hộ kinh doanh liền kề  hồi 16h45 ngày 22/8/2015 tại Trương Định, Hoàng Mai, Hà Nội với tổng thiệt hại về tài sản lên đến 1,04 tỷ đồng;
 
Vụ cháy tại xưởng gỗ Công ty TNHH SXTM&XNK Hà Kiên ngày 03/9 tại Đông Anh, Hà Nội cũng làm thiệt hại trên 10 tỷ đồng.
 
   
 
  Vụ cháy xưởng gỗ tại Trương Định, Hoàng Mai
 
Với hậu quả từ những vụ cháy trên đã đặt ra cho chúng ta một vấn đề đáng suy nghĩ về thực trạng công tác phòng cháy chữa cháy tại các cơ sở này.
 
1. Đặc điểm về PCCC đối với làng nghề làm gỗ.
 
* Khả năng cháy lan.
 
Do nhu cầu lao động và giải quyết công ăn việc làm cho người dân nên các làng nghề gỗ thường có số lượng người lao động tập trung rất đông. Từ đó dẫn đến việc phải mở rộng quy mô các xưởng sản xuất và đa dạng hóa các khâu, công đoạn sản xuất tập trung thành một dây chuyền liên hoàn thống nhất. Trong các làng nghề gỗ thường có các xưởng sản xuất với các công đoạn như:
 
- Xưởng xẻ: sử dụng để cắt, xẻ gỗ thành các phôi phục vụ gia công
 
- Xưởng mộc: sử dụng để thực hiện gia công, chế tác.
 
- Xưởng đánh ráp thô: sử dụng để làm nhẵn và trau chuốt sản phẩm
 
- Xưởng phun sơn: phun sơn tạo màu cho sản phẩm.
 
- Xưởng hoàn thiện, trưng bày: sử dụng để hoàn thiện, lưu trữ và trưng bày sản phẩm.
 
- Bên cạnh các phân xưởng là các kho, bãi chứa gỗ nguyên liệu và các sản phẩm phụ trong quá trình sản xuất như mùn cưa, vỏ bào, vụn gỗ…
 
- Nhiều hộ kinh doanh, sản xuất liền kề nhau và không có tường ngăn cháy đảm bảo mà thay vào đó là những vách tôn dựng tạm để ngăn chia nên khi xảy ra cháy rất dễ cháy lan sang các xưởng sản xuất xung quanh. 
 
2. Khả năng hình thành môi trường nguy hiểm cháy, nổ:
 
Chất cháy chủ yếu trong các xưởng sản xuất là gỗ, sản phẩm gỗ các loại,  bụi gỗ và chất cháy khác.
 
* Khả năng hình thành môi trường cháy: chất cháy chỉ yếu là gỗ và các sản phẩm gỗ.
 
- Tồn chứa trong tất cả các xưởng sản xuất là gỗ, từ gỗ khối, phôi gỗ đến các sản phẩm phụ trong quá trình sản xuất…đặc tính của gỗ rất dễ bắt cháy, khi cháy xảy ra toả nhiệt lớn, nhiều khói khí độc, cháy âm ỉ, tàn than lâu, vận tốc cháy lan 0,6 1,2 m/ph.
 
- Do khối lượng gỗ được sử dụng lớn và diện tích xưởng thường được tận dụng nên gỗ được bố trí ở bất cứ vị trí khoảng trống nào và không có sự bố trí, sắp xếp hợp lý, dễ dẫn tới cháy lan trên diện rộng.
 
- Các sản phẩm phụ từ gỗ dễ cháy hơn như phoi bào, vụn gỗ thường tập trung trong các xưởng mộc. Chúng thường được gom thành từng đống và tích tụ lâu ngày nên số lượng và khối lượng rất lớn. Khi cháy thì bắt cháy nhanh hơn và dễ dàng cháy lan hơn.
 
 
 
- Các sản phẩm phụ là bụi gỗ lắng đọng hay mùn cưa rất dễ cháy nhưng không cháy với ngọn lửa lớn mà cháy âm ỉ. Các đống mùn cưa, bụi gỗ tích trữ lâu ngày dễ dẫn đến hiện tượng tự cháy. Khi xảy ra cháy sẽ tạo ra rất nhiều khói khí độc, gây nguy hiểm cho con người, hạn chế tầm nhìn và gây khó khăn cho quá trình chữa cháy do không chỉ chữa cháy bề mặt mà phải chữa cháy theo chiều sâu.
 
- Gỗ được bố trí không theo quy hoạch nên che chắn, cản trở lối thoát nạn, gây khó khăn cho quá trình di chuyển, thoát nạn khi có sự cố cháy nổ xảy ra. Thêm nữa, công tác PCCC và đảm bảo an toàn thoát nạn cho người làm việc trong xưởng không được quan tâm, không có đèn, biển chỉ dẫn lối thoát nạn nên khi có sự cố cháy nổ xảy ra rất khó khăn để có thể thoát nạn.
 
* Khả năng hình thành môi trường nguy hiểm nổ: chủ yếu là bụi gỗ, mùn cưa.
 
- Bụi gỗ được hình thành trong quá trình cưa, xẻ gỗ trong các xưởng xẻ hoặc trong các xưởng đánh ráp thô. Bụi gỗ cũng được gom thành từng đống trong các xưởng sản xuất. Bụi gỗ tồn tại chủ yếu ở 2 dạng:
 
+ Bụi lắng đọng: trên các chi tiết máy, trong các xưởng sản xuất
 
+ Bụi bay lơ lửng trong không khí.
 
Bụi lơ lửng là yếu tố chính dẫn đến hình thành môi tường nguy hiểm nổ.
 
 
 Bụi luôn luôn tồn tại trong các xưởng sản xuất
 
- Bụi có kích thước nhỏ, khả năng hấp thụ nhiệt và bắt cháy nhanh, khi cháy xảy ra thì lan truyền nhanh chóng. Bụi nhỏ nên có khả năng bám trên các thiết bị máy móc, cấu kiện xây dựng, thậm chí có thể chui sâu vào những nơi phức tạp nên khi cháy thì cứu chữa rất khó khăn.
 
- Do khối lượng lớn lại được khuếch tán trong không khí nên bụi rất dễ hình thành môi trường nguy hiểm cháy, nổ. Chỉ cần có nguồn nhiệt hay tia lửa điện đủ lớn thì rất dễ dẫn đến xảy ra cháy nổ.
 
- Rất nhiều hộ sản xuất sau khi hết giờ làm việc thì không tiến hành vệ sinh công nghiệp nên bụi gỗ, mùn cưa vẫn bám trên các thiết bị máy móc.
 
* Sơn và dung môi hóa chất trong các xưởng sơn
 
- Một trong những xưởng sản xuât có nguy cơ cháy nổ cao nhất đó chính là các xưởng phun sơn tạo màu cho sản phẩm.
 
- Chất cháy chủ yếu trong các xưởng này là sơn và các loại hóa chất làm dung môi. Các loại hóa chất này dễ bay hơi, khuếch tán trong không khí tạo thành hỗ hợp nguy hiểm cháy nổ, dễ bắt cháy và khả năng cháy lan lớn. Khi xảy ra cháy thì rất khó để cứu chữa và dập tắt cũng như gây nguy hiểm lớn tới sức khỏe và tính mạng của con người.
 
- Ngoài việc sử dụng sơn thì các làng nghề kinh doanh, chế biến gỗ thường sử dụng vecni tạo màu cho sản phẩm. Khi sử dụng vecni thì thợ sản xuất sử dụng các dung môi như xăng, cồn..để pha chế và đây cũng là một trong những nguy cơ dẫn đến việc xảy ra cháy nổ. Chưa kể, những thùng, phuy, can đựng dung môi được sử dụng để bảo quản thì vẫn còn để ngoài trời, để gần nơi có nguồn lửa, nguồn nhiệt..không đảm bảo an toàn PCCC.
 
3. Khả năng hình thành nguồn nhiệt gây cháy
 
Hiện nay, ngoài việc gia công, chế tác các mặt hàng gỗ theo phương pháp truyền thống, thủ công thì trong các xưởng sản xuất hiện nay còn trang bị thêm các trang thiết bị, máy móc hỗ trợ khác như máy chà, lu, máy vanh (cắt) và hiện đại hơn cả là máy đục.
 
- Trong quá trình vận hành, do máy phải làm việc liên tục trong thời gian dài với công suất lớn nên rất dễ dẫn đến hiện tượng quá tải trên đường dây dẫn điện, chạm, chập. Đây là một trong những nguyên nhân làm phát sinh nguồn nhiệt gây cháy. 
 
- Nhiều hộ sản xuất vẫn sử dụng nguồn điện phục vụ sản xuất đấu nối chung với nguồn điện sinh hoạt. Hệ thống dây dẫn điện đấu nối không đảm bảo, không đi trong ống gen mà đi trẩn trên mái các xưởng sản xuất.
 
- Máy móc luôn được vận hành hằng ngày với thời gian dài nhưng khâu bảo dưỡng không được chú trọng như: không được tra dầu mỡ thường xuyên dẫn đến sự phát sinh nhiệt do ma sát trong khi vanh, cắt phải những khúc gỗ có kim loại nên dễ dẫn đến phát sinh tia lửa điện gây cháy hỗn hợp nguy hiểm cháy, nổ trong khu vực sản xuất.
 
- Một số xưởng sản xuất còn bố trí nơi đun nấu trong khu vực có nhiều chất cháy, sử dụng ngọn lửa trần hoặc còn hiện tượng thắp hương, đốt vàng mã không đảm bảo an toàn PCCC nên rất dễ xảy ra cháy, nổ.
 
4. Về đặc điểm thoát nạn
 
- Vẫn còn tình trạng rất nhiều hộ gia đình tận dụng sân vườn làm nơi sản xuất. Người dân vừa xây tường bao, vừa dựng mái tôn che chắn sát với tường nên khi có cháy, nổ xảy ra tại khu vực sản xuất thì lối thoát nạn duy nhất là ra sân vườn đã bị bịt kín; một số khu vực xung quanh không có nhà khác cùng chiều cao nên khi cháy nổ xảy ra không thể thoát nạn bằng lối lên mái.
 
- Do không được bố trí bảng, biển chỉ dẫn thoát nạn, đèn chiếu sáng sự cố và vẫn có người sống thường xuyên trong các xưởng sản xuất nên khi có sự cố cháy nổ xảy ra rất khó khăn để có thể thoát nạn.
 
- Các xưởng được dựng bằng kết cấu khung thép mái tôn thì rất dễ bị sụp đổ các cấu kiện xây dựng khi bị nung nóng và tác động nhiệt từ ngọn lửa, gây nguy hiểm cho con người và cản trở hoạt động chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
 
5. Thực trạng chấp hành các quy định đảm bảo an toàn PCCC trong các làng nghề kinh doanh, chế biến gỗ.
 
* Hồ sơ theo dõi, quản lý hoạt động PCCC
 
- Đa số các hộ sản xuất với quy mô nhỏ lẻ nên không có hồ sơ theo dõi, quản lý hoạt động PCCC.
 
- Nhiều xưởng sản xuất tư nhân có khối tích trên 1000 m2, nhưng không chấp hành quy định thẩm duyệt về PCCC.
 
* Các điều kiện đảm bảo phục vụ hoạt động PCCC.
 
- Các làng nghề nói chung và làng nghề là gỗ nói riêng chủ yếu tập trung ở khu vực ngoài thành. Các tuyến đường chính dẫn vào làng còn nhỏ, lại dài và ngoằn nghèo, nhiều khu vực các làng còn dựng cọc bê tông nên không đủ chiều rộng 3,5m cho xe chữa cháy có thể tiếp cận.
 
- Chiều cao thông thủy của đường cho  xe chữa cháy hoạt động bị giới hạn bời hệ thống đường dây dẫn điện mắc không đúng quy định, quy cách hoặc dựng barie dẫn đến không đủ chiều cao 4,25m theo quy định.
 
- Nguồn nước được sử dụng phục vụ hoạt động sản xuất và sinh hoạt tại các làng nghề chủ yếu vẫn là từ giếng khoan, giếng khơi. Hệ thống đường ống dẫn nước và trụ nước chữa cháy hầu như không được trang bị. Bên cạnh đó nguồn nước phục vụ hoạt động chữa cháy là các ao hồ cũng đang bị san lấp nên gây khó khăn cho quá trình tiếp nước chữa cháy khi có cháy nổ xảy ra.
 
- Nhiều làng nghề vẫn còn nằm cách xa các phòng Cảnh sát PC&CC khu vực dẫn tới thời gian di chuyển tới đám cháy của lực lượng Cảnh sát PC&CC kéo dài, thời gian phát hiện đám cháy muộn nên làm tăng thời gian cháy tự do và diện tích đám cháy phát triển lớn.
 
- Không có đội chữa cháy cơ sở cho các xưởng sản xuất, người làm việc trong các xưởng không được huấn luyện nghiệp vụ PCCC theo quy định.
 
- Đa số các xưởng sản xuất, các hộ kinh doanh không trang bị nội quy, tiêu lệnh, biển cấm, biển báo và phương tiện chữa cháy tại chỗ.
 
- Việc trang bị phương tiện chữa cháy tại chỗ của các xưởng sản xuất vẫn chưa được quan tâm, sâu sát. Các xưởng sản xuất hầu như không bố trí các phương tiện chữa cháy tại chỗ như bình chữa cháy xách tay, chăn chiên, dụng cụ phá dỡ như búa, rìu…để sử dụng khi cần thiết.
 
- Các hệ thống như bơm chữa cháy, họng nước vách tường, hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động cũng không được trang bị.
 
6. Một số khuyến cáo trong công tác PCCC với làng nghề làm gỗ
 
* Công tác phòng cháy:
 
- Giao thông, nguồn nước:
 
+ Các tuyến đường phục vụ hoạt động cho xe chữa cháy phải đảm bảo chiều rộng 3,5m và chiều cao 4,25m; không dựng các cọc bê tông, dựng barie…ngăn cản sự tiếp cận cơ sở của xe chữa cháy.
 
+ Nên trang bị máy bơm chữa cháy di động, xây dựng các bể nước phục vụ hoạt động chữa cháy tại các khu vực sản xuất trong làng nghề.
 
- Hồ sơ theo dõi, quản lý hoạt động phòng cháy chữa cháy:
 
+ Các xưởng sản xuất đặc biệt là các xưởng phun sơn cần liên hệ, phối hợp với Cảnh sát PC&CC để lập hồ sơ theo dõi, quản lý hoạt động PCCC; xây dựng phương án chữa cháy theo quy định.
 
+ Với các nhà xưởng sản xuất có khối tích trên 1000 m3 thì cần lập hồ sơ, gửi đến cơ quan cảnh sát PCCC để được thẩm duyệt, nghiệm thu về PCCC
 
+ Các làng nghề cần thành lập đội PCCC cơ sở, tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho đội viên để kịp thời xử lý tình huống khi có cháy nổ xảy ra.
 
+ Người đứng đầu cơ sở cần ban hành nội quy, quy định trong công tác PCCC; phổ biến các quy định đó tới những người làm việc trong xưởng, quán triệt và xử lý các trường hợp vi phạm nội quy an toàn PCCC đã được ban hành.
 
- Bố trí mặt bằng khu vực sản xuất phải có 02 lối thoát nạn an toàn. Vì vậy:
 
+ Đối với khu vực bố trí gỗ các loại thì không nên bố trí quá nhiều gỗ và các sản phẩm từ gỗ trong 1 khu vực. Tại các lối thoát nạn thì phải bố trí, sắp xếp gỗ hợp lý, có phân chia riêng biệt từng khu vực không cản trở lối thoát nạn.
 
+ Không nên bố trí khu vực ăn, ở cho người trong xưởng sản xuất. Không đun nấu, thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã… trong khu vực xưởng sản xuất.
 
+ Các xưởng sản xuất có bố trí kèm nhà ở dạng ống cho người dân thì nên bố trí một lối thoát nạn thứ 2 an toàn như lối thoát nạn trên mái, làm cầu thang bộ thoát nạn ngoài nhà để khi có sự cố cháy nổ xảy ra thì có thể thoát nạn kịp thời sang các nhà và công trình bên cạnh có cùng chiều cao.
 
- Trong dây chuyền công nghệ sản xuất:
 
+ Đối với nguồn điện phục vụ hoạt động sản xuất và sinh hoạt cần đấu nối riêng biệt, tránh hiện tượng sử dụng quá nhiều thiết bị tiêu thụ điện với công suất lớn trong thời gian dài dẫn đến quá tải, chập…phát sinh nguồn nhiệt gây cháy.
 
+ Cần thường xuyên vệ sinh công nghiệp các thiết bị, máy móc sau mỗi ngày làm việc.
 
+ Thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng, tra dầu mỡ để giảm nhiệt phát sinh do ma sát; thay thế các thiết bị trong dây chuyền công nghệ không đảm bảo yêu cầu sử dụng.
 
- Đối với các xưởng sơn:
 
+ Khu vực để các hóa chất, sơn, dung môi để pha chế sơn, vecni thì cần bảo quản đảm bảo an toàn PCCC, được đậy nắp kín, để thành khu vực riêng.
 
+ Đảm bảo ngăn cháy với các khu vực khác, tránh cháy lan khi có sự cố cháy, nổ xảy ra.
 
+ Cần thực hiện các giải pháp đảm bảo an toàn PCCC với xưởng sơn, trong khu vực có các hóa chất, dung môi nguy hiểm cháy nổ thì nghiêm cấm sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt và các chất dễ cháy.
 
+ Trang bị hệ thống quạt thông gió, các lỗ thông thoáng, đảm bảo không hình thành môi trường nguy hiểm cháy nổ trong các xưởng sơn.
 
- Trong các xưởng sản xuất cần trang bị các trang thiết bị, phương tiện chữa cháy tại chỗ như chăn chiên, xô chậu, bình chữa cháy xách tay; các dụng cụ phá dỡ như búa, rìu, câu liêm, bồ cào…để sử dụng khi cần thiết.
 
* Cách xử lý khi có sự cố cháy nổ xảy ra.
 
- Khi có sự cố cháy nổ xảy ra thì công tác thoát nạn cho người phải được đặt lên hàng đầu.
 
- Phải bình tĩnh để xử lý sự cố, báo động bằng các cách như hô hoán, đánh kẻng, ấn chuông báo cháy.
 
- Báo cháy ngay cho lực lượng Cảnh sát PC&CC theo số điện thoại 114 và các lực lượng khác như cảnh sát trật tự, cứu thương qua các số điện thoại 113, 115…
 
- Sử dụng các trang bị, phương tiện chữa cháy tại chỗ như xô, chậu, chăn chiên, bình chữa cháy xách tay để dập tắt đám cháy tại thời điểm ban đầu; sử dụng câu liêm, bồ cào...để bới, dỡ các đống chất cháy tạo điều kiện cho hoạt động chữa cháy hiệu quả hơn.
 
- Nếu không chữa cháy được thì phải di chuyển thật nhanh ra các lối thoát nạn sang các khu vực khác an toàn hơn. Chú ý nhìn theo đèn chỉ dẫn EXIT
 
- Nếu không nhìn được vì khói quá dày thì hãy men theo tường để tìm ra lối thoát nạn. Khi di chuyển phải cúi thấp người hoặc bò khom và sử dụng khăn, vải nhúng ướt để bịt mũi, hạn chế khói khí độc xâm nhập vào đường hô hấp.
 
- Nếu phải băng qua lửa hãy nhúng ướt vải, chăn trùm lên người và băng qua lửa.
 
- Nếu các lối đi đang bị bao vây bởi ngọn lửa thì hãy sử dụng các dụng cụ phá dỡ như búa, rìu để phá vách tôn, tạo lối thoát nạn.
 
- Sử dụng các thiết bị như máy nâng, máy xúc, cẩu để di chuyển gỗ và sản phẩm trong xưởng, tạo khoảng trống ngăn cháy lan.
 
- Khi ra đến nơi an toàn thì phải tập hợp mọi người lại, kiểm tra xem có còn người đang mắc kẹt trong đám cháy hay không.
 
Chủ động phòng ngừa là một trong những giải pháp đảm bảo an toàn PCCC, ngăn ngừa và làm giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại do cháy gây ra, đảm bảo sức khỏe, tính mạng cho người dân, góp phần vào tăng trưởng kinh tế chung của đất nước.
 
Thanh Tùng
 

 

Số lượt đọc: 1213 -
Bản quyền @2015 thuộc về công ty Hà Minh Trí Dự án | Sản phẩm | Liên hệ